Pan Popescu powoli rozejrzał się po sali.
To była cisza, w której słychać oddechy ludzi.
Wszyscy moi koledzy stali nieruchomo.
Niektórzy wciąż mieli na twarzach te figlarne uśmiechy, ale już zaczynały blednąć.
Dyrektor poprawił okulary i kontynuował:
„Ta dziewczynka ma na imię Andreea”.
Zamilkł.
„A jej sukienka nie jest ze szmat. Jest z koszul jej ojca”.
W sali słychać było kilka szeptów.
Ktoś mruknął: „A co jeśli?”.
Pan Popescu lekko uniósł rękę.
„Ojciec Andrei pracował w tej szkole przez prawie dwadzieścia lat”.
Spięłam się.
Nie spodziewałam się tego.
„Wielu z was może nawet nie wiedzieć, kim on był. Dla was był po prostu człowiekiem, który przychodził wcześnie rano i wychodził ostatni”.
Zobaczyłam, jak kilku nauczycieli kiwa głowami.
„To on otwierał bramy szkoły zimą, kiedy panował mróz. Odśnieżał podwórko, zanim przyszliście na lekcje. Naprawiał drzwi, ławki, kaloryfery”.
W sali zapadła jeszcze cięższa cisza.
„Przychodził każdego ranka o piątej”.
Kilka dziewczynek spuściło wzrok.
„A wiesz dlaczego?”
Dyrektor spojrzał mi prosto w oczy.
„Bo chciał, żeby jego córka tu się uczyła”.
Czułam, jak łzy spływają mi po policzkach.
„Często z nim rozmawiałam”.
Pan Popescu uśmiechnął się smutno.
„Zawsze mi powtarzał: »Panie dyrektorze, nie miałem szczęścia w szkole… ale moja córka skończy liceum. Będzie moją dumą«”.
W sali zapadła teraz całkowita cisza.
Nikt się już nie śmiał.
„Kiedy zachorowała, nadal przychodziła do szkoły, ile tylko mogła”.
Dyrektor wziął głęboki oddech.
„Ostatniego dnia, kiedy go widziałem, powiedział coś do mnie”.
Podniósł nieco głos.
„Powiedział: »Jeśli nie będę… powiedz jej, że jestem z niej dumny«”.
Zakryłem usta dłonią.
Czułem, że nie mogę już ustać.
„Andreea” – powiedział dyrektor, patrząc na mnie – „twój ojciec był jednym z najbardziej uczciwych i pracowitych ludzi, którzy tu kiedykolwiek pracowali”.
Kilku nauczycieli zaczęło cicho klaskać.
Potem ktoś inny.
I jeszcze ktoś.
W ciągu kilku sekund cała sala klaskała.
Nie były to nieśmiałe oklaski.
Głośne oklaski.
Długie.
Kilka kolegów z klasy, którzy wcześniej się śmiali, teraz stało zawstydzonych.
Dziewczynka, która pierwsza krzyknęła, spuściła wzrok.
Chłopak obok niej nawet nie podniósł wzroku.
Reżyser zszedł ze sceny i podszedł do mnie.
Wszyscy się rozsunęli.
Zatrzymał się przede mną i powiedział cicho:
„Twój ojciec byłby z ciebie dziś wieczorem bardzo dumny”.
Lekko położył mi dłoń na ramieniu.
„Ta suknia jest warta więcej niż wszystkie drogie suknie w tym pokoju”.
Czułam, jak wali mi serce, ale po raz pierwszy tego wieczoru nie ze wstydu.
To była duma.
Powoli podszedł kolega.
„Andreea… Przepraszam”.
Potem kolejny.
I kolejny.
W ciągu kilku minut kilku kolegów przyszło, żeby powiedzieć mi to samo.
Ale coś innego liczyło się najbardziej.
Po raz pierwszy tego wieczoru nie czułam się już samotna.
Pan Popescu wrócił do mikrofonu.
„Teraz” – powiedział z uśmiechem – „myślę, że bal może trwać dalej”.
Muzyka znów zaczęła grać.
Ktoś zaprosił mnie do tańca.
Zawahałam się przez chwilę, a potem zgodziłam.
Kiedy tańczyłam, materiał mojej sukienki lekko się poruszył.
Koszule mojego ojca.
Przypomniałam sobie, jak prasował je w niedzielne wieczory, przygotowując się do nowego tygodnia pracy.
I po raz pierwszy od jego śmierci poczułam coś więcej niż tylko ból.
Czułam, że w pewnym sensie on tam był.
Obok mnie.
Dumny.