Dom nie był chałupą, jak sobie wyobrażał. Była to stara willa, dwupiętrowa, z grubymi czerwonymi ceglanymi murami i dużym dziedzińcem, ogrodzonym kutym żelazem. Obłuszczona brama stała uchylona, a na filarach wciąż widać było ślady rzeźbionego tynku. Andriej zatrzymał się, serce biło mu nierówno.
Wysiadł z autobusu i przystanął na chwilę. Miejsce nie wydawało się opustoszałe. Dziedziniec był czysty, a na szerokim ganku stała donica z suszonymi pelargoniami, starannie ułożonymi. Znalazł klucz dokładnie tam, gdzie wskazała kobieta. Otworzył go.
W środku pachniało starym drewnem i suszonymi jabłkami. Solidne meble, tkane dywany, ikony na ścianach. Na stole, w misce, leżało kilka starych listów i pożółkła fotografia. Andriej wziął ją do ręki.
Zdjęcie przedstawiało jego.
Młodszego, w białym fartuchu, na sali operacyjnej. Obok niego starsza kobieta, uśmiechnięta, w chuście na głowie.
Andriej poczuł, jak obcinają mu nogi.
Na odwrocie zdjęcia widniał napis: „Pani Ana, moje życie, uratowane w 2001 roku”.
Przypomniał sobie. Był wtedy rezydentem w szpitalu w Jassach. Przywieziono tam pilnie starszą kobietę, bez rodziny, bez pieniędzy. Trudna operacja, przeprowadzona w nocy, obarczona ogromnym ryzykiem. Nalegał na operację, mimo że ordynator odmówił. Uratował ją.
To była babcia Cătăliny.
Andriej usiadł na krześle, przytłoczony. Dom nie był przypadkiem. To był stary dług, spłacony po latach.
Następnego dnia przyszło dwoje ludzi ze wsi. Burmistrz i ksiądz. Wiedzieli, kim był Andriej. Wiedzieli też o skazaniu. Ale wiedzieli też coś jeszcze: w szpitalu w pobliskim miasteczku nie było chirurga. Nikt nie chciał przyjść.
„Jeśli chcesz… możesz pomóc” – powiedział mu po prostu burmistrz.
Andriej zaczął jako wolontariusz. Zszywał rany, ratował życie, odbierał porody. Ludzie zaczęli go szukać. Nie pytali go o przeszłość. Oceniali go po rękach.
Po trzech miesiącach Cătălina przyszła z małą dziewczynką. Wzięła ją w ramiona.
„Ma na imię Ana” – powiedziała.
Andriej uśmiechnął się po raz pierwszy od wielu lat. Nie był już człowiekiem bez dróg. Życie w końcu dało mu miejsce, gdzie mógł się zatrzymać.